Zomerzoektocht 2017 - Ninove

De Oudste, Stoutste en Wijste der Steden … zo werd Ninove beschreven door Antonius Sanderus in zijn Flandria Illustrata (1641). En de bestemming van de 30ste en laatste 13-zoektocht.

De stad werd de ‘oudste’ genoemd omdat de naam Ninove sterk lijkt op die van de Assyrische en Bijbelse stad Ninive.

De stad werd de ‘stoutste’ genoemd omdat ze de aanvallende Aalstenaars met open poorten opvingen.

De stad werd de ‘wijste’ genoemd omdat het een van de enige steden was die – in termen van vandaag – de stadsnar had geoutsourcet en als consultant inhuurde wanneer dat nodig was.

Mensenmaat

ninoof.jpgDie Oudste, Stoutste en Wijste wordt dus dit jaar het decor voor de jaarlijkse zoektocht van 13: de dertigste en de laatste. Voor die laatste tocht zocht Yves het niet ver en nodigt hij iedereen uit in zijn thuisstad. Misschien niet de meest spectaculaire stad … maar vooral een ‘stad op mensenmaat’ zoals de stadsleuze vandaag klinkt.

 Ninove in 1641 (Flandria Illustrata)
Ninove in 1641 (Flandria Illustrata).

 

Voor zijn laatste zoektocht heeft Yves er een ‘multidimensionale’ opdracht van gemaakt.

De kern is en blijft een wandeling doorheen de stad van zowat 3,5 kilometer lang en op wat hobbelige kasseien na perfect te doen voor wandelwagens en rolstoelen.

 

Opdracht vooraf

Maar het werk begint voor één keer thuis. Dertig jaar zoektocht werd samengebracht in een cryptisch gedicht. Elke regel verwijst naar een stad, streek, rivier, persoon … die de voorbije jaren een hoofdrol heeft gespeeld.

Elke regel verwijst naar een zoektocht. Ze staan in chronologische volgorde.

De woorden die je vindt, moet je in dit rooster invullen.

Het resultaat is een code van twee cijfers die je tijdens je tocht in Ninove nodig hebt.

Foto-opdracht

Ook tijdens de tocht in Ninove zelf is het niet al vraag en antwoord dat de klok slaat. Er is ook een foto-opdracht aan gekoppeld. Je krijgt negen detailfoto’s cadeau in willekeurige volgorde. In de omgeving (in een cirkel van zowat 20 meter) van de eerste 9 vraag/antwoordopdrachten is er steeds een van de details te ontdekken.

Zet na de letter die op elke foto staat het nummer van de vraag.

Voorbeeld: Als je foto F bij vraag 7 vindt, dan moet je F = 7 noteren.

Onder vraag 15 vind je een formule waar je de letters door het juiste cijfer moet vervangen. Reken uit en het resultaat is een tweede code die je in Ninove gaat nodig hebben.

Open de bus

De kers op de taart vind je op je weg in Ninove. Je moet op zoek naar een ‘bus’ met een toepasselijk ‘huisnummer’. De twee voorgaande codes heb je nodig om de bus te kunnen openen. Je moet een code van 4 cijfers ingeven: de eerste twee haal je uit de thuisopdracht, de laatste twee uit de foto-opdracht.

In de bus vind je een logboek waarin je je naam noteert om je deelname aan de tocht te registreren. Het loggen maakt deel uit van de zoektocht en is onontbeerlijk om in de uitslag opgenomen te worden.

Maar het logboek is meer dan een logboek alleen… Het biedt de mogelijkheid om op het einde van de allerlaatste zoektocht – na 30 jaar - even persoonlijk terug te blikken op een of meer voorbije zoektochten waaraan je hebt deelgenomen.

 

Samenvatting: dit moet je doen:

  1. Vooraf: los het cryptisch gedicht op en ontsluier de code van twee cijfers
  2. Doe de wandeling in Ninove met 14 vragen
  3. Zoek tijdens de wandeling de 9 detailfoto’s, vul het juiste cijfer in bij de formule en reken uit. Zo krijg je een tweede code met 2 cijfers.
  4. Log tijdens de wandeling je deelname aan de zoektocht van dit seizoen in het logboek die je vindt in de bus met toepasselijk huisnummer. Hier heb je de twee vorige codes nodig. Je opent de bus met een code van 4 cijfers – de eerste twee haal je uit de thuisopdracht, de laatste twee uit de foto-opdracht.
  5. Stuur je antwoorden door via het deelnameformulier. Beantwoord ook de twee schiftingsvragen:
    • Schiftingsvraag 1: som van 6 lottocijfers vermenigvuldigd met reservegetal – trekking van zaterdag 23 september.
    • Schiftingsvraag 2: jokergetal van trekking zaterdag 23 september.

 

Maar nu … op stap in Ninove.

De wandeling start bij de Koepoort (dateert oorspronkelijk uit 1397). De Koepoort vind je in de Dreefstraat.

koepoort.jpg

Koepoort

Ninove, dat stadsrechten verwierf in de 14de eeuw, werd verdedigd door een burcht, een toren en een aarden omwalling, onderbroken door vier stadspoorten. Eind 18de eeuw waren drie van de vier Ninoofse stadspoorten afgebroken. Dat de Koepoort de sloophamer overleefde dankt ze allicht aan het feit dat zij het minst in de weg stond van de stad die zich stelselmatig uitbreidde.

Aan een van de poorten – misschien wel de Koepoort – dankt de Ninovieter zijn bijnaam: wortelkrabber. Toen Aalst Ninove wilde binnenvallen gebruikte men, in plaats van de onvindbare sleutel, een wortel om de stadspoort te sluiten. Er was echter een ezel ontsnapt die de wortel uit het slot krabde, opat en zo de stad prijsgaf aan de Aalstenaars. Sindsdien is de wortel het symbool van de stad en een vast ingrediënt tijdens de Ninoofse carnavalsdagen.

dingsken.jpg

In de omgeving van de Koepoort ontdekken we trouwens een eerste verwijzing naar het actieve Ninoofse carnavalsgebeuren: Dingsken.

Vraag 1: Wat kan Dingsken redding brengen?

We stappen door de Koepoort en ontdekken het antwoord op vraag 2:

Vraag 2: Hoeveel schilden zijn verwerkt in de glasramen van de gerestaureerde Koepoort?

We kiezen rechts de hobbelige Vestbarm. De Vestbarm volgt het traject van de vroegere vesten. De straat maakt deel uit van het historische stratenpatroon dat zich als een spinnenweb ontwikkelde rond het stadscentrum.

Op het einde van de Vestbarm ontdekken we een gedenksteen die verwijst naar een van de verdwenen stadspoorten: de Kloosterpoort.

Vraag 3: Wat is schijnbaar de betekenis van ‘barm’?

We wandelen rechtdoor en bereiken de parking bij de abdijkerk.

De Abdijkerk of Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaartkerk in Ninove is een van de grootste barokkerken in Vlaanderen. De kerk maakte vroeger deel uit van de Ninoofse Norbertijnerabdij (Abdij van Sint-Cornelius en Sint-Cyprianus).

De oorspronkelijke abdijkerk werd in 1147 gewijd en was gebouwd in romaans-gotische stijl. Tussen 1578 en 1580 werden de kerk en de abdijgebouwen ernstig beschadigd. Met de bouw van de huidige kerk werd begonnen in 1640, nadat abt Jan David in 1628 het plan voor de bouw vanuit Rome had meegebracht.

abdij.jpg

De Abdij van Sint-Cornelius en Sint-Cyprianus in de eerste helft van de 17e eeuw (afbeelding uit Flandria Illustrata - 1641)

abdij2.jpg

abdij3.jpg

We stappen links en laten de kerk links liggen. Zo wandelen we langsheen de opgravingen van de Norbertijnerabdij van Sint-Cornelius en Sint- Cyprianus die aansloot bij de abijdkerk. Bekijk ook even de kerktoren, je zal ontdekken dat niet alleen Pisa beschikt over een scheef exemplaar.

Vraag 4: Langs welke beek verrees de kerk?

Via de opgravingen belanden we terug op straat. We gaan links en komen zo voorbij de hoofdtoegang tot de kerk.

We komen op het kerkplein terecht, via een oud restant van de monumentale toegangspoort tot de abdij.

We gaan links en ontdekken de zij-ingang van de kerk. Wellicht is de kerk open op het moment dat je hier langs komt. Een bezoek is zeker de moeite waard. Het interieur werd de voorbije jaren volledig gerestaureerd.

Vraag 5: Hoeveel jaren was de kerk blijkbaar torenloos?

We gaan richting het restaurant ‘de Nieuwen Hommel’ en lopen de Dekenijstraat in. We lopen pardoes op de oude dekenij (die ook wel een restauratiebeurt verdient). Op het einde van de straat vinden we ook de Sint-Anna-Kamer.

Maar eerst ontdekken we op een muurschilderij een van de belangrijkste ambassadeurs van de stad: de Witkap-pater. De brouwerij waar men het heerlijke vocht brouwt, bevindt zich trouwens slechts op enkele boogscheuten van hier. Maar …

Vraag 6: Welke Limburger wringt zich hier mee op de muurschilderij?

witkap.jpg

We gaan rechts en komen voorbij de Ninoofse campus van het OLV Ziekenhuis. We gaan rechts en even later links: de Kardeloodstraat. Zo komen we in de Centrumlaan terecht, sinds de komst van het shoppingcentrum Ninia het commercieel zwaartepunt van de stad.

We wandelen rechts het plein voor de Ninia op.

Je ontmoet er het Wortelmanneken, het eerste carnavalsmonument ooit in België. Het Wortelmanneken is hét symbool van carnaval. Het beeld, gemaakt door Wilfried Willems werd in 1981 door de Karnavalraad aan de stad geschonken.

Vraag 7: In welke Ninoofse deelgemeente wonen er lachende clowns?

 

Vraag 8: Hoeveel kilometer leggen de mannen van Jan samen af?

Op het volgende ronde punt zie je links voor je het gebouwencomplex dat het stadshuis en tal van administratieve diensten centraliseert.

We wandelen de oprijlaan op richting stadhuis

Vraag 9: Welke Engelsman inspireerde Roger Berckmoes in 1992?

Los nu vraag 15 op! Die vraag leidt naar de code in verband met de detailfoto’s.

We wandelen het binnenplein van het stadhuis op, de jaarlijkse place to be voor elke Ninovieter tijdens de Nieuwjaarsdrink bij het begin van het nieuwe jaar.

We gaan links en vinden er een doorgang langsheen rozen. Op het einde ervan vind je links-rechts de voetgangersbrug over de Dender. Via de brug belanden we op het jaagpad langs de Dender.

Vraag 10: Wie sloeg Robby aan de haak op 07/10

We volgen het pad een poos naar links om te genieten van het natuurlijke blauwe lint doorheen de stad. Net voorbij de parkvijver kunnen we links het park inwandelen. Het stadspark is een bruisende plek voor de jonge en minder jonge Ninovieters: je vindt er de fuifzaal ‘de Kuip’, het multifunctionele zwembad ‘de Kleine Dender’, een grote speeltuin en verderop nog de sporthal met kaatsbaan.

Aan de speeltuin gaan we links en komen zo via het zwembad op het Dokter Hemerijckxplein. Je zoekt er het monument. Dokter Hemerijckx werd in Ninove geboren in 1902. Hij is de grondlegger geworden van de moderne leprabestrijding.

hemerijckx.jpg

Vraag 11: Hoe noem je Canestraro bij de voornaam?

We wandelen terug naar de boorden van de Dender, maar gaan nu rechts richting de Begijnebrug, de metalen ophaalbrug die de stadsdelen op linker- en rechteroever verbindt. Je komt voorbij de ‘Belleman’.

Vraag 12: In welk land werd Hans wereldkampioen?

De namen ‘Burchtstraat’ en ‘Burchtdam’ tonen duidelijk aan dat de oude burcht (zie ook kaart van Sanderus) hier stond. De burcht was op rechteroever gebouwd, op een motte ergens tussen de huidige Dender en een toen bestaande tweede Denderarm, de Oude Dender.

Via de Begijnebrug bereiken we het centrum van de stad.

We komen voorbij de hospitaalkerk die recent is geopend als toeristisch centrum voor de stad.

Links zien we ‘In den Keizer’, een café met heel wat jaren op de teller. Wellicht is het het oudste café van de stad.

Aan het volgende kruispunt gaan we rechtdoor en komen op het Oudstrijdersplein. Op de hoek met de Lange Muntstraat ontdekken we het oude stadhuis, reeds vermeld als Schepenhuis in 1389.

Dit is het verzamelpunt voor elke rechtgeaarde Ninovieter tijdens de maandagavond en -nacht van carnaval.

stadhuis.jpg

Vraag 13: Hoeveel generaties duurt de lange weg van Michal?

Via de Langemuntstraat bereiken we de Graanmarkt waar we vergast worden op een aantal terrasjes en een fontein die de jeugd op warme dagen verfrissing biedt.

graanmarkt.jpg

De Graanmarkt vormt de grootste publieke ruimte van de stad

Links vind je een doorgang die je leidt naar het Ninoofs Cultureel Centrum ‘de Plomblom’. Je stapt rechts verder om even verder kennis te maken met Despauterius, misschien wel de Wijste Ninovieter. Geboren in Ninove rond 1480 stelde Jan Despauter later een grammatica Latijn samen die zijn weg vond naar het talenonderwijs in heel West-Europa. Tot in de 19de eeuw kende zijn spraakkunst in zeven boekdelen meer dan 400 herdrukken.

Vraag 14: Waar is Jan gegaan?

despauterius.jpg

Despauterius kijkt uit op de Koepoort en maakt de cirkel van deze wandelzoektocht rond. En maakt ook de cirkel van 30 jaar zoektochten rond, want de eerste zoektocht bevatte ook een kleine wandeling doorheen Ninove als onderdeel van een rondrit door de Denderstreek.

Intussen heb je natuurlijk al het antwoord op vraag 15 gevonden.

Vraag 15: bereken de code van de fotovragen via volgende formule: code (2 cijfers) = [(A+B+C+D)x(FxH/E)]-(I-G)

 

Klaar? Dan nodigt Ninove je graag uit: keer wat stappen terug en geniet na op een of ander leuk terrasje.

Het zou zonde zijn om Ninove te verlaten zonder zelf te proeven van Ninoofs lekkerste: de Witkap. De kans bestaat dat je Yves even verder hetzelfde ziet doen.  

witkap-glas.jpg